Jagody goji: korzyści, zastosowanie i kto powinien ich unikać

Jagoda goji to mały, jaskrawoczerwony owoc Lycium barbarum, zdrewniałego krzewu z rodziny psiankowatych, rosnącego w północno-zachodnich Chinach, Mongolii i Himalajach. Świeży owoc jest miękki i lekko gorzki; prawie wszystkie jagody goji sprzedawane poza regionami uprawy są suszone, co zagęszcza cukry i nadaje ciągnącą się, rodzynkową konsystencję, którą większość ludzi zna. W tradycyjnej medycynie chińskiej suszony owoc, często nazywany gou qi zi, ma długą historię stosowania w zupach, herbatach i mieszankach tonizujących, zwykle razem z innymi ziołami, a nie samodzielnie. Współczesne zainteresowanie koncentruje się na dwóch grupach związków: karotenoidach, zwłaszcza zeaksantynie i luteinie, oraz polisacharydach znanych jako polisacharydy Lycium barbarum.

Co tak naprawdę zawierają suszone jagody goji

Suszone goji to zagęszczony owoc, więc składniki odżywcze są gęste wagowo. Dostarcza witaminę A w postaci karotenoidów, witaminę C, trochę żelaza i cynku, błonnik oraz niewielką ilość białka. Zawartość zeaksantyny i luteiny jest powodem, dla którego owoc często wymienia się obok zdrowia oczu, ponieważ te dwa karotenoidy gromadzą się w plamce żółtej, centralnej części siatkówki. Polisacharydy to frakcja najczęściej badana w pracach laboratoryjnych i na zwierzętach, gdzie sprawdzano ich aktywność antyoksydacyjną i związaną z odpornością. Te badania laboratoryjne to nie to samo co dowody u ludzi i nie należy ich łączyć przy czytaniu twierdzeń.

Suszone goji jest również bogate w cukier. Garść dostarcza znaczącą ilość węglowodanów, co ma znaczenie dla każdego, kto liczy spożycie. Jak inne suszone owoce, łatwo zjeść znacznie więcej niż porcję świeżego owocu, nie zauważając tego.

Co pokazują badania i jak mocne są dowody

Najczęściej cytowane badania u ludzi dotyczą zdrowia oczu. W niewielkich badaniach zdrowym dorosłym podawano codzienny napój z goji lub odmierzoną ilość owoców, a następnie mierzono gęstość barwnika plamki żółtej, markera związanego z ochronną warstwą barwnika na tyle oka. Kilka z tych badań donosiło o wzroście gęstości barwnika, a niektóre o poprawie w testach wrażliwości na kontrast. Badania były krótkie, często kilkumiesięczne, i niewielkie, a wiele prowadziły grupy zainteresowane produktem. Przeglądy dowodów opisują wyniki jako obiecujące, ale wstępne, i zauważają, że nie jest jasne, czy zmiany przekładają się na istotne długoterminowe efekty.

Inne obszary są słabsze. Goji badano pod kątem ogólnego działania antyoksydacyjnego, regeneracji po wysiłku, snu i nastroju, głównie w małych lub niekontrolowanych badaniach. Przeglądy badań generalnie wnioskują, że dowody są ograniczone i potrzebne są większe, niezależne badania. Nie ma silnych dowodów u ludzi, że jagody goji zapobiegają jakiejkolwiek chorobie lub ją leczą, i nie należy ich tak przedstawiać.

Praktyczny sposób czytania tej dziedziny: wyniki dotyczące oczu to najbardziej spójny wątek, reszta jest na wczesnym etapie, a ogólna siła dowodów jest umiarkowana.

Jak je się jagody goji

Suszone jagody goji można jeść tak jak są, prosto z opakowania, lub namoczyć na dziesięć minut w ciepłej wodzie, aby zmiękły. Dodaje się je do owsianki, jogurtu, mieszanki bakalii, potraw z ryżem, zup i dań duszonych, gdzie wnoszą łagodną słodycz i lekką cierpkość. W kuchni chińskiej często gotuje się je z kurczakiem, wieprzowiną lub warzywami i pojawiają się w zupach ziołowych obok jujuby, astragalusa i innych składników.

Herbatę z jagód goji przygotowuje się, parząc łyżkę suszonych owoców w gorącej, nie wrzącej wodzie przez pięć do dziesięciu minut. Owoce można zjeść później. Niektórzy dodają kwiaty chryzantemy lub kilka czerwonych daktyli. Herbata to przyjemny napój; ilość aktywnych związków, które faktycznie przechodzą do wody, nie jest dobrze scharakteryzowana.

Powszechnie stosowane ilości

Nie ma standardowej dawki. W badaniach i tradycyjnych preparatach stosowano zwykle około 10–30 g suszonych owoców dziennie, mniej więcej jedną do trzech łyżek stołowych, a niektóre badania używały odmierzonego soku lub ekstraktu. Rozsądna codzienna porcja to mała garść, traktowana jako porcja owoców, a nie suplement. Kto przyjmuje skoncentrowany ekstrakt, powinien przestrzegać etykiety i jej nie przekraczać.

Na co zwracać uwagę

Goji jest importowane, a jakość bywa różna. Suszone owoce powinny być głęboko czerwone, pełne i mieć lekko słodki zapach, nie stęchły. Ponieważ owoce rosną w regionach o różnej glebie i praktykach rolniczych, zanieczyszczenie jest realnym problemem: niektóre niezależne testy wykryły pozostałości pestycydów lub podwyższone metale ciężkie w części próbek, szczególnie ołów i kadm. Kupowanie u dostawcy, który publikuje badania第三方 na metale ciężkie i pestycydy, to rozsądny środek ostrożności. Certyfikat ekologiczny dotyczy stosowania pestycydów, ale nie metali ciężkich, które pochodzą z gleby. Bardzo jasne, jednolicie pomarańczowo-czerwone owoce mogą wskazywać na obróbkę siarczanami lub barwnik, więc lekko nierówny kolor nie jest wadą.

Skutki uboczne, interakcje i kto powinien unikać goji

Najważniejsza interakcja dotyczy warfaryny i pokrewnych antagonistów witaminy K. W opisach przypadków opisano podwyższone INR, miarę czasu krzepnięcia, u osób przyjmujących warfarynę, które spożywały również goji, w niektórych przypadkach z krwawieniem. Mechanizm nie jest w pełni ustalony, ale efekt zgłaszano wystarczająco często, że goji jest ogólnie wymieniane wśród produktów, których należy unikać lub stosować tylko pod ścisłą kontrolą przy warfarynie. Każdy przyjmujący warfarynę powinien porozmawiać z osobą przepisującą lek przed jedzeniem goji w jakiejkolwiek regularnej ilości i nie powinien samodzielnie zmieniać przepisanego leczenia.

Goji może również wchodzić w interakcje z innymi lekami na ciśnienie i cukier oraz z lekami metabolizowanymi przez niektóre enzymy wątrobowe, choć dane u ludzi są skąpe. Ponieważ owoc może obniżać ciśnienie i cukier u niektórych osób, łączenie go z lekami na którykolwiek z tych stanów wymaga porady lekarskiej. Nie należy przerywać ani zmieniać przepisanego leczenia z powodu czegokolwiek, co się je.

Goji należy do rodziny psiankowatych, obok pomidora, ziemniaka, papryki i bakłażana. Osoby z prawdziwą alergią lub nadwrażliwością na psiankowate mogą reagować na goji, a istnieją doniesienia o reakcjach alergicznych, w tym u osób już uczulonych na inne psiankowate. Każdy ze znaną alergią na te produkty powinien ich unikać.

Goji może również zawierać niewielkie ilości związku zwanego atropiną; to jeden z powodów, dla których odradza się bardzo duże spożycie. Zgłaszane skutki uboczne przy zwykłych ilościach w diecie są rzadkie i łagodne, obejmują dolegliwości trawienne. Ponieważ bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało ustalone, goji jest zwykle unikane w ciąży i podczas karmienia. Każdy przyjmujący leki, będący w ciąży lub karmiący piersią, albo zmagający się z chorobą, powinien porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem.

Częste błędy i czego goji nie potrafi

Częstym błędem jest traktowanie suszonego goji jako niskokalorycznej przekąski. To suszony owoc o zagęszczonym cukrze, a duża garść szybko się sumuje. Innym jest założenie, że suplement goji dostarcza to samo co owoc; ekstrakty różnią się znacznie zawartością, a etykiety rzadko podają zawartość polisacharydów lub karotenoidów.

Goji jest czasem opisywane jako leczenie utraty wzroku, niepłodności, niedoboru odporności lub zmęczenia. Nie jest żadnym z tych rzeczy. Badano je pod kątem markerów związanych z oczami w niewielkich badaniach, a wyniki są interesujące, ale nie rozstrzygające. Nie zastępuje leczenia jakiegokolwiek schorzenia oczu i nie koryguje niedoboru składników odżywczych lepiej niż urozmaicona dieta.

Warto też oddzielić owoc od marketingu. Goji to pożywny suszony owoc o charakterystycznym profilu karotenoidów i to jest uczciwy opis. Twierdzenia, że detoksykuje organizm, resetuje układ odpornościowy lub spowalnia starzenie, nie są poparte dowodami u ludzi.

Porównanie goji z innymi suszonymi owocami i formami

Dla większości ludzi, którzy lubią smak, suszone goji to po prostu owoc do stosowania w kuchni. Każdy przyjmujący leki przeciwzakrzepowe, z alergią na psiankowate lub będący w ciąży powinien potraktować go jako coś, o czym najpierw porozmawia z klinicystą, a nie jako przekąskę.